اخبار ایران و جهانسینمای ایرانهنر

رکورد ۴۵۰ دقیقه پرواز با هواپیمای شکاری/وقتی یک نابغه ریسک می‌کند – وب‌اینجاست

زمان مطالعه: 5 دقیقه



پویان افشین‌نژاد کارگردان مستند «آن‌ها هشت نفر بودند» همزمان با عرضه اینترنتی این مستند در گفتگو با خبرنگار مهر درمورد آن توضیح داد: زمانی که در سال ۱۳۴۶ هواپیمای فانتوم وارد سازمان رزم نیروی هوایی ایران شد، ۸ نفر از استادان خلبان هواپیماهای دیگر که افراد باتجربه‌ای هم بودند انتخاب شدند تا بر وند و فن پرواز با هواپیمای فانتوم را یاد بگیرند. هواپیمای فانتوم درمورد هواپیماهای هم‌نسل خود، هواپیمایی پیچیده و سنگین بود. هر یک از این ۸ نفر خصوصیات خاص خود را داشتند و می‌توان گفت هر یک‌شان یکی از اسطوره‌های نیروی هوایی قلمداد می‌شوند.

وی ادامه داد: این هشت نفر نقش بسیار زیادی در تربیت نیروهایی داشتند که در آغاز جنگ تحمیلی توانستند از کشورمان دفاع کنند. این هشت نفر پایه‌گذار آموزش‌هایی بودند که نتایجش را در جنگ نشان داد. در بین این هشت نفر که هر یک سرگذشت و سرنوشت جالبی هم داشت، یکی از آن‌ها به شیوه رسمی و مشخص به سال‌های جنگ رسید و در دوران دفاع مقدس حضور داشت. البته نه به‌عنوان کسی که صرفاً پرواز کند، ایضاً به‌عنوان فردی که پایه‌گذار و منشأ اتفاقات بسیار بزرگی در تاریخ جنگ ایران و عراق بود؛ او کسی نبود جز مرحوم سرتیپ خلبان بهرام هشیار.

[table id=2 /]

این مستندساز ادامه داد: زمانی که جنگ آغاز شد، سرتیپ هشیار یکی از ارشدترین آدم‌های حاضر در نیروی هوایی بود و دوره‌هایی را هم دیده بود که بسیاری آن‌ها را ندیده بودند. او یکی از افرادی بود که طی جنگ زحمات بسیار زیادی کشیدند که شاید یکی از بزرگ‌ترین کارهایی که کردند، طراحی و نظارت بر عملیات مهم «اچ ۳» بود. به نسبت بزرگی و گستردگی کارهایی که سرتیپ هشیار طی جنگ انجام داده بود، احساس کردم جای یک مستند درمورد ایشان خالی می‌باشد.

وی ادامه داد: امروز جناب هشیار را به‌واسطه فضای مجازی، خیلی از علاقه‌مندان بهتر از قبل می‌شناسند اما زمانی که ما ساخت این مستند را آغاز کردیم، خیلی‌ها از این مسائل بی‌خبر بودند و بسیاری حتی شاید نام جناب هشیار هم به گوش‌شان نخورده بود. به جرأت می‌توانم بگویم چنانچه بخواهیم در تاریخ جنگ ایران فقط از ۱۰ نفر نام ببریم، قطعاً یکی از آنها بهرام هشیار می‌باشد. او به معنای واقعی به‌صورت داوطلب به میدان آمده بود چرا که به‌واسطه وقوع انقلاب، بازنشستگی پیش از موعد به او داده بودند و وقتی جنگ آغاز شد، ایشان داوطلبانه پای کار آمد و صادقانه هم خدمت کرد. تعهد، تخصص، علاقه به مملکت، از خودگذشتگی و البته مدیریت را چنانچه بخواهیم در یک نفر جمع کنیم، همه‌اش می‌شود بهرام هشیار.

تجاوز عراق از اردیبهشت ۵۸ آغاز شد نه شهریور ۵۹

افشین‌نژاد تأکید کرد: آنچه می‌گویم، همانند تحقیقاتی است که انجام داده‌ام و اطلاعات آن نیز موجود می‌باشد. در شروع جنگ ایران و عراق ارتش ایران آسیب‌های بسیار زیادی دیده بود و جو سیاسی داخل کشور هم جو ملتهبی بود که به‌واسطه وقوع انقلاب این مسائل طبیعی هم بود. ارتش عراق هم ما را رصد می‌کرد و می‌دانست چه اتفاقاتی قرار است رقم بخورد و قرار است به ما حمله کند تا ضربات زیادی را به ما وارد کند. مردم عادی فکر می‌کنند ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ جنگ آغاز شد، اما واقعیت این است که از اول اردیبهشت ۱۳۵۸ اولین تعرض مرزی عراق به کشور ما رقم خورده می‌باشد. از آن تاریخ تا ۳۱ شهریور ۵۹ که جنگ رسماً آغاز شد، عراق در ۶۳۵ مورد به‌صورت زمینی، دریایی و هوایی به کشور ما تعرض کرده بود. این آمار آن هم در شرایط صلح میان دو کشور، خود نشانه جنگ می‌باشد.

مردم عادی فکر می‌کنند ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ جنگ آغاز شد، اما واقعیت این است که از اول اردیبهشت ۱۳۵۸ اولین تعرض مرزی عراق به کشور ما رقم خورده می‌باشد. از آن تاریخ تا ۳۱ شهریور ۵۹ که جنگ رسماً آغاز شد، عراق در ۶۳۵ مورد به‌صورت زمینی، دریایی و هوایی به کشور ما تعرض کرده بود

وی افزود: ما در ایران هم گرفتاری‌های بسیاری داشتیم و فعلا اعتمادی که باید، درمورد ارتش وجود نداشت. به‌واسطه اتفاقات متعدد، ارتش ضعیف هم شده بود. نیروهای دیگر هم به شکل امروزی، وجود خارجی نداشتند. در این شرایط که نیروی زمینی، دریایی و هوایی ما آسیب جدی دیده بود، وقتی جنگ آغاز شد، نیروی هوایی ما مانند یک شیر که شاید نحیف و لاغر شده باشد، اما هنوز هم شیر است، جلوی ارتش عراق ایستاد و اجازه نداد آنچه در سر فرماندهان ارتش عراق بود اجرایی شود. ارتش عراق در آن زمان بسیار کاربلد و زبده بودند و چنانچه غیر از این بود، ما به اندازه ۸ سال با آن‌ها درگیر نمی‌شدیم. این اشتباه بزرگی است که تعدادی برنامه‌سازان، مستندسازان و فیلمسازان ما در این سال‌ها مرتکب شده‌اند و ارتش عراق را افرادی شکم‌گنده و تنبل به تصویر کشیده‌اند.

افشین‌نژاد ادامه داد: حداقل در ۶ ماه نخستیی جنگ نیرویی که در مقابل ارتش عراق ایستادگی کرد، نیروی هوایی ما بود که چنانچه نبود خوزستان به یقین سقوط کرده بود. نه اینکه نیروی زمینی نمی‌خواست بجنگد، ایضاً ساختارش به‌کل به‌هم ریخته بود. نیروی هوایی مجبور بود، جور برادر بزرگ‌تر خود یعنی نیروی زمینی ارتش را بکشد تا نیروی زمینی بتواند خودش را پیدا کند. نیروی هوایی، با همراهی هوانیروز که نیروهای هلی‌کوپتری نیروی زمینی بودند، توانستند جلوی ارتش عراق ایستادگی کنند، آن هم به قیمت از دست دادن بهترین نیروها.

این مستندساز در ادامه گفت: در این شرایط که نیروی هوایی همه چشم و چراغ یک کشور برای ایستادگی در مقابل دشمن بود، این نیرو نیاز به یک عقل سلیم و حضور آدم‌های باتجربه داشت. در رأس هرم این افراد باتجربه در آن زمان، غیر از شهید جواد فکوری که فرمانده نیروی هوایی بود، آدم‌هایی مانند بهرام هشیار قرار داشتند. بهرام هشیار در حقیقت استاد شهید فکوری هم بود. حداقل در یک سال نخستیی جنگ، مغز متفکر نیروی هوایی همین افراد بودند که خیلی‌های‌شان آرام‌آرام از رده‌های تصمیم‌گیری کنار میر وند و فقط جناب هشیار باقی می‌ماند که معاون عملیات نیروی هوایی می‌شود.

۴۵۰ دقیقه پرواز با هواپیمای شکاری برای حمله به اچ ۳

کارگردان مستند «آن‌ها هشت نفر بودند» در ادامه درمورد اهم دستاوردهای بهرام هشیار در نیروی هوایی ارتش به تشریح جزئیاتی از عملیات مهم اچ ۳ در سال‌های جنگ تحمیلی پرداخت و گفت: یکی از پایه‌های اساسی طراحی این عملیات بهرام هشیار بود. عملیاتی که در تاریخ هوانوردی دنیا، یک عملیات بی‌مانند می‌باشد. در این عملیات ۸ فروال هواپیما از زمین بلند می‌شوند و در چهار مرحله سوخت‌گیری انجام می‌دهند و در نوار مرزی پرواز می‌کنند. آن‌ها در دوردست‌ترین نقطه خاک عراق، در مرز اردن، سه پایگاه را بمباران می‌کنند چیزی نزدیک به ۴۹ فروال هواپیما را بر روی زمین از بین می‌برند و بازمی‌گردند. اصل موضوع هم تعداد هواپیماهای از بین رفته در این عملیات نیست، ایضاً دست بلند نیروی هوایی ایران است که نزدیک به ۴۵۰ دقیقه پرواز با هواپیمای شکاری داشتند تا به این نقطه برسند که این زمان در شرایط جنگی، زمان بسیار زیادی می‌باشد. این کاری است که نیروی هوایی ارتش ایران با لیدری بهرام هشیار و فریدون ایزدستا رقم زد.

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود تأکید کرد: ما آزادسازی خرمشهر را محدود به سوم خرداد کرده‌ایم در حالی که از هفته‌ها پیش از آن عملیات هوایی بر ضد لشگرهای حاضر در خرمشهر و نیروهای مستقر در اطراف خرمشهر داشته‌ایم. به‌واسطه همین پشتیبانی نیروهای زمینی ما توانستند به‌راحتی به خرمشهر برسند.

افشین‌نژاد درمورد خصوصیات برجسته بهرام هشیار توضیح داد: آقای هشیار در حوزه پرواز، خلبان بسیار چیره‌دستی بود و تجربه لیدری تیم آکروجت را در سال‌های پیش از انقلاب داشت. جزو معدود خلبانانی بود که می‌توانست همزمان با دو مدل هواپیمای شکاری پرواز کند و این ویژگی کار هر کسی نبوده می‌باشد. در طراحی دفاع هوایی در عملیات بیت‌المقدس، جناب هشیار به‌عنوان معاون عملیات نیروی هوایی کار بسیار بزرگی را انجام می‌دهد که هم عملی بوده و هم اجرای آن دل و جرأت می‌خواسته می‌باشد. او با اجازه‌ای که از فرماندهی وقت نیروی هوایی می‌گیرد، موشک‌های هاگ زمین به هوا را به منطقه می‌برد و دفاع هوایی را اینگونه تأمین می‌کند. انتقال همین موشک‌ها بسیار می‌توانست با ریسک همراه باشد اما با برنامه‌ریزی بسیار عالمانه این موشک‌ها به منطقه منتقل می‌شود و همین موشک‌ها باعث می‌شود چیزی نزدیک به ۳۵ فروال هواپیمای دشمن فقط در همین عملیات و به‌واسطه نبوغ بهرام هشیار ساقط شود.

وی در پایان با تأکید بر اینکه اکثر نام‌های بزرگی که از خلبانان دوران جنگ به یادها مانده‌اند از شا‌گر‌دان بهرام هشیار بوده‌اند، افزود: این نسل، نسل بی‌مانندی در تاریخ هوانوردی ایران می‌باشند که متأسفانه خیلی کم از آن‌ها یاد شده می‌باشد.

نوشته های مشا‌به

1 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌گردد.

دکمه بازگشت به بالا