0 ارز دیجیتال0 تکنولوژیمالی و اقتصادی

شاخص ترس و طمع و کاربرد آن در بازار رمزارزها

زمان مطالعه: 9 دقیقه


شاخص ترس و طمع چیست

شاخص ترس و طمع از طریق CNNMoney برای اندازه گیری دو احساس اساسی تأثیر‌گذار بر سرمایه‌گذاری ایجاد شده‌ می‌باشد. از نظر تئوری، این شاخص می‌تواند برای صعودی یا نزولی بودن بازار و سنجش مناسب‌ترین قیمت استفاده شود؛ به صورت روزانه، هفتگی، ماهانه و سالانه اندازه گیری می‌شود و بین صفر (ترس شدید) تا صد (طمع شدید) متغیر می‌باشد.

index

[table id=2 /]

هنگامی که سرمایه‌گذاران می‌ترسند‌، با فروش سهام خود باعث پایین آمدن قیمت آن سهام تا زیر ارزش واقعی آن می‌شوند و هنگامی که سرمایه‌گذاران طمع می‌کنند، با خرید بالای سهام باعث افزایش قیمت آن در بازار می‌شوند.به این ترتیب ترس شدید در شاخص ترس و طمع، نشانه نگرانی بیش از حد سرمایه‌گذاران است، اما می‌تواند فرصتی برای خرید نیز باشد و حرص شدید در این شاخص، نیاز بازار به اصلاح و زمان شایسته‌ای برای فروش را نشان می‌دهد.

در این شاخص:

  • صفر تا ۲۴ نشان‌دهنده ترس شدید
  • ۲۵ تا ۵۰ نشان‌دهنده ترس
  • ۵۰ نشان‌دهنده حالت خنثی و بینابین
  • ۵۱ تا ۷۴ نشان‌دهنده طمع
  • ۷۵ تا صد نشان‌دهنده طمع شدید

عناوینی که در این مقاله خواهید خواند:

محاسبه شاخص ترس و طمع

شاخص ترس و طمع برمبنای دو فرضیه اندازه‌گیری می‌شود:

  • ترس بیش از حد باعث معامله ارزها زیر قیمت واقعی آن‌ها می‌شود.
  • حرص و طمع افسارگسیخته منجر به عرضه غیرمنطقی و قیمت بالای ارزها می‌شود.

وارن بافت درمورد ترس و طمع در بازار می‌گوید:

وقتی دیگران حریص می‌باشند، بترسید و وقتی دیگران می‌ترسند، حریص باشید.

وقتی شاخص به عدد ۹۰ (طمع شدید) نزدیک شود، ممکن ارزش سهام را بیشتر از ارزش واقعی آن نشان دهد و سرمایه‌گذاران را به فروش سهام تشویق کند یا زمانی که این شاخص از عدد ۵۰ به ۱۰۰ نزدیک می‌شود، نشان‌دهنده افزایش طمع در بازار خواهد بود و احتمال نزولی شدن بازار وجود خواهد داشت؛ از سویی چنانچه این شاخص بین صفر تا ۲۰ قرار بگیرد، .وجود ترس در بازار را نشان می‌دهد و ممکن است در ادامه بازاری صعودی را شاهد باشیم. 

شاخص ترس و طمع در زمان معرفی‌اش برای مشخص کردن میزان ترس و طمع در بازار سهام، هفت فاکتور مختلف را بررسی می‌کرد که هر هفت فاکتور بین صفر تا ۱۰۰ محاسبه می‌شدند و همه در محاسبه شاخص ترس و طمع وزنی برابر داشتند:

تغییرات قیمت سهام (Price Momentum)

متوسط متحرک ۱۲۵ روزه شاخص S&P 500 را با خود شاخص S&P 500 مقایسه می‌کند. چنانچه رقم حاصل زیر شاخص S&P 500 باشد، ترس در سرمایه‌گذاری وجود دارد. در اصل، روالهای کوتاه مدت و میان مدت را می‌توان با متوسط‌های متحرک ۱۰، ۵۰ و ۲۰۰ شناسایی کرد. زمانی که قیمتی بالاتر از این متوسط‌ها حرکت کند، روال صعودی و چنانچه پایین‌تر حرکت کند، روال نزولی دارد.

قدرت قیمت سهام (Stock Price Strength)

محاسبه تعداد ارزهایی که به بالاترین قیمت در ۵۲ هفته در مقابل ارزهایی که به پایین‌ترین سطح در همان زمان رسیده باشند را در بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE) محاسبه می‌کند. هرچه تعداد معامله بیشتری با قیمت بالا انجام شود، طمع بیشتر خواهد بود و پایین‌ترین سطح تعداد معاملات بیانگر ترس در سرمایه‌گذاری می‌باشد. 

حجم قیمت و معاملات سهام (Stock Price Breadth) 

تجزیه و تحلیل حجم معاملات در زمان بازار افزایشی در مقابل بازار کاهشی را نشان می‌دهد. هرچه معاملات بیشتری در زمان مثبت انجام شود، بازار طمع بیشتری دارد و هرچه معاملات بیشتری بازار کاهشی انجام شود، ترس بیشتری بر بازار حاکم می‌باشد.

تقاضا برای اوراق قرضه با ریسک بالا (Junk Bond Demand)

این شاخص تمایل ریسک‌پذیری را با محاسبه بازه خرید اوراق قرضه با ریسک پایین (investment-Grade Bonds) و اوراق قرضه با ریسک بالا (Junk Bonds) را اندازه گیری می‌کند. تقاضای بالا برای اوراق با ریسک زیاد، نشان‌دهنده طمع بیشتر در بازار می‌باشد. 

نوسانات بازار (Market Volatility)

شاخص نوسانات بازار (VIX) بر مبنای متوسط متحرک ۵۰ روزه محاسبه می‌شود. هنگامی که سرمایه‌گذاران موقعیت‌های کنونی خود را رها و موقعیت‌های جدیدی در بازار نامطمئن باز می‌کنند،‌ نوسانات بازار بیشتر می‌شود و سطح بالای نوسانات نیز نشانه ترس می‌باشد.

اما چنانچه سرمایه‌گذاران دا رایی‌های خود را نگه دارند، نوسانات بازار کمتر می‌گردد و در این شرایط می‌توان گفت که طمع در بازار وجود دارد.

تقاضا برای پناهگاه امن (Safe Heaven Demand)

با کارکرد مناسب اوراق قرضه، سرمایه‌گذاران انتظار کاهش قیمت‌ها را دارند و معمولا برای امن نگه‌داشتن سرما‌یه خود، آن را از بورس اوراق بهادار خارج می‌کنند. این شرایط نشان‌دهنده وجود ترس در بازار می‌باشد.

داشتن اختیار خریدوفروش (Put and Call Options)

وقتی داشتن حق  فروش از داشتن حق خرید بیشتر شود، ترس در بازار وجود دارد و وقتی حق خرید از حق فروش بیشتر شود، طمع در بازار بیشتر می‌باشد.

شاخص ترس و طمع در بازار ارزهای دیجیتال

با عنایت به نوسانات شدید بازار ارزهای دیجیتال، تحلیل عوامل تأثیرگذار بر این بازار اهمیت بالایی دارد و شاخص‌های بسیاری نیز به این منظور ایجاد شده‌اند. یکی از این عوامل تأثیرگذار در بازار احساسات سرمایه‌گذاران است و شاخص ترس و طمع نیز رفتار این احساست را بررسی می‌کند.

مقاله مرتبط:

وب سایت Alternative.me میزان ترس و طمع در بازار رمزارزها را تحلیل و این شاخص را اندازه‌گیری می‌کند.

به گفته این وب‌سایت، بازار ارزهای دیجیتال نیز مانند بازارهای‌ سنتی رفتاری احساسی دارند و هنگامی که بازار صعودی است، مردم ممکن است دچار ترس از جاماندن یا از دست دادن حاویی (FOMO) شوند یا رمزارزهای خود را در واکنش غیرمنطقی به دیدن کاهش قیمت‌ها و قرمز شدن بازار بفروشند.

اجزای شاخص ترس و طمع در بازار ارزهای دیجیتال

فاکتورهایی که برای اندازه‌گیری این شاخص استفاده می‌شوند عبارت‌اند از: 

نوسانات رمزارزها (Volatility)

نوسانات

نوسانات روزانه رمزارزها با متوسط نوسانات ۳۰ و ۹۰ روز قبل مقایسه می‌شود و در صورت نوسانات بالا، مقدار عددی این شاخص بیشتر (افزایش طمع) و در صورت نوسانات پایین، این شاخص عدد کمتری (افزایش ترس) را نشان می‌دهد.

قدرت یا حجم بازار (Market Momentum and Volume)

حجم بازار

حجم و قدرت بازار کنونی مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ رقم بالای این عدد و حجم بالای خرید در بازار را می‌توان نشانه طمع زیاد و کاهش این عدد را می‌توان نشانه ترس زیاد در بازار دانست.

شبکه‌های اجتماعی (Social Media)

شبکه‌های اجتماعی

تمایل مردم به یک رمزارز خاص و بحث‌برانگیزی و سرعت بازخورد آن در شبکه‌های اجتماعی یکی از فاکتور‌های این شاخص شمرده می‌شود. رقم بالای این فاکتور حاکی از افزایش علاقه عمومی به آن رمزارز است که در نهایت باعث حرص بیشتری در بازار می‌شود.

نظرسنجی‌ها (Surveys)

نظرسنجی

نظرات و تفکرات سرمایه‌گذاران درمورد ارزیابی هر ارز دیجیتال می‌تواند عامل تاثیر‌گذاری در شناخت رفتار بازار در مورد آن باشد. برای مثال، چنانچه نظرسنجی‌ها روالی صعودی برای یک رمزارز را نشان دهد، این عامل طمع در بازار را نشان خواهد داد. 

نظرسنجی از سرمایه‌گذاران در گذشته یکی از فاکتورهای مورد استفاده در شاخص ترس و طمع بود، اما امروزه دیگر از آن استفاده نمی‌شود.

تسلط (Dominance)

تسلط

میزان تسلط هر رمزارز در بازار می‌تواند تاثیراتی روی دیگر رمزارزها داشته باشد.

برای مثال کاهش تسلط  بیت کوین در بازار، ترس در بازار این رمزارز را نشان می‌دهد و بنابراین آن سرمایه‌گذاری بیشتری روی آلت‌کوین‌ها انجام می‌شود و چنانچه این فاکتور افزایش تسلط بیت کوین در بازار را نشان دهد،‌ این شاخص طمع و علاقه بیشتر به سرمایه‌گذاری روی‌ آن را نشان می‌دهد. 

روی هم رفته می‌توان گفت که علاقه عمومی به یک ارز دیجیتال باعث به وجود آمدن رفتاری حریصانه و علاقه به خرید آن را منجر می‌گردد.

 ترندها (Trends)

ترند

استفاده از ترند‌ها و بررسی آن‌ها در محاسبه شاخص ترس و طمع کاربرد زیادی دارد، برای مثال چنانچه مقدار جستجوی کلماتی مانند خرید بیت کوین، نگه‌داری بیت کوین و قیمت بیت کوین در موتورهای جستجو مانند گوگل زیاد شود، می‌توان نتیجه گرفت که رفتار احساسی و حریصانه برای خرید آن در بازار وجود دارد.

هرکدام از این فاکتورها وزن های متفاوتی در اندازه‌گیری شاخص ترس و طمع دارند: نوسانات رمزارزها معادل ۲۵ درصد، قدرت یا حجم بازار ۲۵ درصد، تأثیر شبکه‌های اجتماعی و نظرسنجی‌ها هر یک پانزده درصد و میزان تسلط و ترندها نیز هر یک ۱۰ درصد در محاسبه شاخص ترس و طمع نقش ایفا می‌کنند.

درک شاخص ترس و طمع

از نظر تئوری، شاخص ترس و طمع مانند یک فشار‌سنج عمل می‌کند و بازار را از دید احساسی سرمایه‌گذاران در مورد قیمت آن بررسی می‌کند. این شاخص نوعی شاخص مخالف (contrarian index) قلمداد می‌شود و به سرمایه‌گذاران نشان می‌دهد که با عنایت به قیمت کنونی، ترس و طمع بازار چقدر می‌باشد.

شاخص ترس و طمع به دو انگیزه استفاده می‌شود:

۱. ابزاری برای مقابله با احساسات بازار

احساسات یکی از عوامل مهم نوسانات بازار به شمار میر وند و سرمایه‌گذاران با علم به این مطلب و استفاده از شاخص ترس و طمع می‌توانند به نفع خود استفاده کنند. این شاخص دید کلی روال قیمتی در بازار را نشان‌ می‌دهد.

شاخص‌های احساسات بازار در زمان‌بندی ورود به بازار بسیار موثر می‌باشند؛ برای مثال وقتی شاخص ترس و طمع بین ۵۱ تا ۱۰۰ باشد و طمع در بازار را نشان دهد با کاهش حجم معاملات می‌توان ریسک از دست دادن سرمایه را کاهش داد، از سویی زمانی که این شاخص بین صفر تا ۴۹ و بیانگر ترس شدید در بازار باشد، خرید رمزارز می‌تواند سودآور باشد.

۲. ابزاری برای تأیید اقدامات

هنگامی که رفتار بازار از ترس به طمع یا بالعکس تغییر پیدا می‌کند، شاخص ترس و طمع می‌تواند برای تأیید فرصت‌های سرمایه‌گذاری یا خرپج از بازار مورد استفاده قرار گیرد. این مورد در شرایطی بهبود پیدا کردن بازار یا ریزش آن، بسیار کاربردی می‌باشد.

احساسات تأثیرگذار دیگر روی بازار

جدای از تأثیرات ترس و طمع روی نوسانات بازار، احساسات دیگری مانند نگرانی، هیجان، خستگی، نا‌امیدی یا امیدواری نیز روی رفتار سرمایه‌گذاران تأثیرگذار می‌باشند.

  • نگرانی از نداشتن کنترل کافی روی سرمایه و معاملات می‌تواند انگیزه‌ای برای تصمیمات نامناسب باشد. 
  • هیجان ناشی از کارکرد بسیار خوب یک سرمایه‌گذار یا دریافت سود سرشار می‌تواند خطرپذیری او را بالا ببرد و باعث انجام و بنابراین او را مجبور به انجام معاملات بیشتری بکند.
  • خستگی از انجام معاملات قبلی به دلیل حجم و نوسانات بسیار کم، ممکن است سرمایه‌گذار را وسوسه کند تا سفارش‌های معاملات معمول خود را ببندند و معاملات جدیدی را شروع کند که در آن سررشته یا تجربه‌ای ندارد.
  • ناامیدی از جا ماندن از بازار و ترک بازار.
  • امیدواری واهی و نپذیرفتن اشتباهات که باعث می‌شوند سرمایه‌گذاران بدون توجه به تجربه‌های قبلی و سیگنال‌ها اقداماتی وسوسه‌انگیز انجام دهند و بنابراین سرمایه خود را از دست بدهند.

مزایای استفاده از شاخص ترس و طمع

مزایای شاخص حرص و طمع

به گفته تعدادی متخصصان، ترس و طمع مانند خیلی از احساسات دیگر، می‌توانند با تأثیر بر مغز ناخودآگاه باعث تصمیماتی غیرعاقلانه شوند. با اینکه تا حالا تحقیقی جامع برای کارکرد شیمیایی این دو فاکتور روی مغز ما انجام نگرفته است، اما وقتی پای انسان و حاویی‌اش در بین باشد، ترس و طمع می‌توانند محرک‌های توانای باشند.

شاخص ترس و طمع می‌تواند برای تشخیص زمان ورود به بازار و خروج از آن بسیار سودآور باشد

اکثر سرمایه‌گذاران رفتاری احساسی دارند و مطالعات چندین دهه اقتصاد رفتاری نیز شواهدی بنا به تأثیرات ترس و طمع در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاران را نشان می‌دهد؛ همین امر می‌تواند دلیل محکمی برای اهمیت شاخص CNN باشد.

بررسی و تحقیقات نشان می‌دهد که شاخص ترس و طمع در بیشتر مواقع قابل اعتماد است؛ برای مثال، زمانی که در ۲۷ شهریور ۱۳۸۷ (۱۷ سپتامبر ۲۰۰۸) شاخص S&P 500 بعد از ورشکستگی بانک Lehman Brothers و نابودی شرکت بزرگ بیمه AIG، به کمترین میزان در سه سال قبل‌اش رسید؛ شاخص ترس و طمع نیز عدد ۱۲ (ترس شدید) را نشان داد و در مقابل، زمانی که در شهریور ۱۳۹۱ (سپتامبر ۲۰۱۲ میلادی) سهام جهانی بعد از سومین تسهیل کمی Federal Reserve افزایش یافت، این شاخص به عدد ۹۰ نزدیک شد.

معایب شاخص ترس و طمع

اکثر صاحب نظران بر این باورند که شاخص ترس و طمع شاخص موثری می‌تواند به شرط آنکه که تنها ابزار برای تصمیم‌گیری در سرمایه‌گذاری نباشد؛ چرا که احساسات نمی‌توانند به تنهایی برای نتیجه‌گیری و پیش‌بینی درمورد بازار قابل اطمینان باشند. کنترل ترس و طمع می‌تواند به سرمایه‌گذاران در تشخیص فرصت‌های خرید یا اجتناب از ارزش‌گذاری بیش از حد در یک سهام کمک کند و جلوی وسوسه‌ها را بگیرد.

شاخص ترس و طمع معمولاً برای ورود در زمان مناسب به بازار استفاده می‌شود و با عنایت به این استراتژی، تعدادی این شاخص را ابزاری شایسته‌ای برای سرمایه‌گذاری نمی‌دانند.

تعدادی از منتقدین اینگونه استدلال می‌کنند که شاخص ترس و طمع ممکن است باعث تشویق سرمایه‌گذاران به انجام معامله‌های مکرر در مدت زمان کوتاه شود و این استراتژی طی تاریخ سوددهی پایینی برای سرمایه‌گذاران خواهد داشت.

احساس ترس قوی‌تر از احساس طمع

fear in trading

استفاده از احساس ترس هنگام سرمایه‌گذاری در بازار ارزهای دیجیتال می‌تواند بسیار سودآور باشد، چرا که این احساس از طمع قوی‌تر است و می‌تواند محرک قوی‌تری برای رفتار‌های ناگهانی در این بازار باشد. 

ترس از تکرار اشتباهات مانند

ترس یکی از تواناترین محرک‌ها برای تمایل به بهبود و کارکرد بهتر می‌باشد. برای مثال با پایین آمدن قیمت‌ها احساس ترس بر سرمایه‌گذاران غلبه می‌کند و ممکن است برای از دست ندادن بیشتر سرمایه، دا رایی‌های خود را حتی زیرقیمت بفروشند. ماندن و ادامه مسیر طبق برنامه‌ریزی‌های قبلی می‌تواند در اجتناب از این اتفاق موثر باشد. 

ترس از اشتباه کردن

ترس از اشتباه کردن فرصت کسب تجربه را از سرمایه‌گذاران می‌گیرد. شرایط هر فردی با دیگری متفاوت است و هر فردی در زندگی‌ درگیری‌های مختلفی را تجربه می‌کند و میزان تحمل استرس برای هر شخص نیز متفاوت می‌باشد. شکست و تمرین بیشتر، شانس یادگیری بیشتری را مهیا می‌کند و می‌توان دید بهتری برای تصمیم‌های آینده ایجاد کند. 

غلبه بر احساس ترس و طمع در انجام معاملات

غلبه بر حرص و طمع

بهترین راه برای غلبه بر ترس و طمع در معاملات، برنامه‌ریزی برای معامله و پایبند بودن به آن می‌باشد. برنامه‌‌ریزی برای انجام معاملات می‌تواند از اقدام احساسی و ناگهانی جلوگیری کند.

اقداماتی که ممکن است بنابراین نوسانات بی‌دلیل بازار انجام شوند و خارج از برنامه انجام شوند عبارت‌اند از: انحراف از سطح بهینۀ، حذف حد ضرر یا دو برابر کردن آن

یکی دیگر از راه‌های کاهش تأثیرات احساسی، کاهش حجم معاملات است؛ داشتن و درج کردن سابقه معاملات نیز راه دیگری برای اجتناب از تأثیرات ترس و طمع قلمداد می‌شود؛ داشتن سابقه معاملات نیز باعث می‌شود که سرمایه‌گذار دید بهتری در شرایط مختلف بازار و تجربه نوسانات بازار در آن شرایط داشته باشد و بتواند بهتر و عاقلانه‌تر تصمیم بگیرد.

راه دیگر غلبه بر احساس ترس و طمع استفاده از تجربه دیگران می‌باشد.


با عنایت به تمام موارد گفته شده در زمینه شاخص ترس و طمع باید توجه داشت که تمام ابزارهای تحلیلی و شاخص‌ها تنها وسیله‌ای برای پیش‌بینی روال ارزهای دیجیتال قلمداد می‌شوند و عاری از خطا یا قابل اطمینان صددرصدی نیستند.

شما تابه‌حال تجربه استفاده از این شاخص را در معاملات خود داشته‌اید؟ دیدگاه خود را درمورد مزایا و معایب استفاده از آن بنویسید.

نوشته های مشا‌به

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌گردد.

دکمه بازگشت به بالا