0 سبک زندگیکسب‌وکار شما

صورت سود و زیان چیست؟ و چه کاربردی دارد؟

زمان مطالعه: 7 دقیقه


سرمایه‌گذاری به‌عنوان یک پناهگاه امن برای حفظ ارزش پول طی زمان و ضمنا کسب عوایدی مضاعف طی زمان پیوسته مورد توجه بوده می‌باشد. سرمایه‌گذاری به معنای صرف‌ نظر از استفاده از منابع مالی در زمان حال به‌نیت برخورداری بیشتر از منافع مالی در زمان آینده است؛ ازاین رو هرگاه صحبت از سرمایه‌گذاری به میان می‌آید انتخاب محل سرمایه‌گذاری یکی از موارد بسیار بااهمیت می‌باشد. همانند آمار می‌توان گفت سرمایه‌­گذاری در بازار سرمایه در یک بازه بلندمدت پیوسته یکی از جذاب­ترین گزینه­ ها برای سرمایه­‌گذاری بوده می‌باشد. برای کسب بازدهی مناسب در این بازار لازم است بر اصول و فنون تحلیل آن تسلط نسبی داشته باشیم. بدون شک تجزیه­وتحلیل صورت‌های مالی ابزاری فوق‌العاده سودمند و کمک­کننده برای تحلیل این بازار می‌باشد. صورت­های مالی انواع مختلفی دارند که هریک از آنها در انتشار قسمتی از اطلاعات با­اهمیت در شرکت­ها کمک­کننده می‌باشند. یکی از انواع صورت‌های مالی، صورت سود و زیان بوده که در این مقاله عرضه توضیحات مختصری راجع به آن خواهیم پرداخت.

تعریف صورت سود و زیان

صورت سود و زیان مهم‌ترین صورت مالی یک شرکت است که می‌توان گفت به‌­نوعی آیین‌های تمام­نما کارکرد یک شرکت طی یک دوره مالی می‌باشد. صورت سود و زیان تبیین‌کننده جریانات درآمدی و ضمنا هزینه‌ای یک شرکت بوده و همان‌طور که از نام آن پیداست بیان‌کننده‌ی میزان سود یک شرکت طی یک دوره مالی می‌باشد. به شیوهکلی صورت سود و زیان به دو روش دومرحله‌ای و تک‌مرحله‌ای تهیه و عرضه می‌شود که در ادامه توضیح هر یکی از این روش‌ها خواهیم پرداخت.

[table id=2 /]

روش تک ‌مرحله‌ای در تهیه صورت سود و زیان

همانند این روش در تهیه صورت سود و زیان نخست تمام آیتم‌های راجع به جریانات درآمدی یک شرکت آورده شده و مجموع درآمد شرکت از طرق مختلف به دست خواهد آمد. بعد از آن تمامی موارد راجع به جریانات هزینه شرکت آورده شده و مجموع آنها محاسبه می‌شود. در پایان نیز تفاوت بین مجموعه درآمدها و هزینه‌ها به‌عنوان سود پیش از کسر مالیات مطرح شده و عرضه می‌شود.

روش دو مرحله‌ای در صورت سود و زیان

روش دو مرحله حاوی تفاوت‌هایی با روش قبلی در تهیه صورت سود و زیان می‌باشد. می‌توان گفت در این روش تفکیکی میان فعالیت شرکت صورت می‌گیرد و محاسبه سود به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود.

در این روش نخست سود ناخالص از راه محاسبه تفاوت میان درآمد و فروش و بهای تمام شده کالای فروش رفته محاسبه می‌شود. بعد از محاسبه اقلامی مانند هزینه‌های فروش، اداری و عمومی ضمنا هزینه استهلاک از سود ناخالص کسر شده آیتم­هایی تحت عنوان سایر درآمدهای عملیاتی سایر هزینه‌های عملیاتی اضافه و کسر می‌گردد. سرانجام با انجام محاسبات راجع به این قسمت به سود عملیاتی دست پیدا خواهیم کرد.

گام آتی در روش دومرحله‌ای تهیه صورت سود و زیان، محاسبه سود خالص می‌باشد. در این مرحله هزینه‌هایی مانند هزینه مالی را به انضمام سایر هزینه‌های غیرعملیاتی از سود عملیاتی کسر کرده و ضمنا سایر درآمدهای غیرعملیاتی را نیز به آن اضافه خواهیم کرد. در این مرحله به سود خالص پیش از کسر مالیات دست‌یافته‌ایم. طبق قوانین موجود راجع به تعلق مالیات و میزان و درصد آن مبلغ مالیاتی که شرکت باید پرداخت کند تعیین شده و از عدد به‌دست‌آمده در این مرحله کسر می‌گردد به‌این‌ترتیب به سود خالص رسیده و تقسیم آن به تعداد سهم‌های شرکت یا همان سرمایه می‌توانیم سود هر سهم را شناسایی کنیم شناسایی سود هر سهم در پیش‌بینی صورت سود و زیان شرکت‌ها اهمیت بالایی برخوردار است و مبنای اظهارنظر راجع به ارزنده بودن یا نبودن آنها در دوره‌های مالی آینده خواهد بود.

 

تفاوت صورت سود و زیان و ترازنامه

صورت سود و زیان و ترازنامه از مهم­ترین صورت­های مالی در شرکت­ها بوده که تحلیل و پیش­بینی و ضمنا داشتن تسلط و شناخت کافی راجع به اقلام و حساب­های موجود در هر یک از آن­ها به جهت داشتن تحلیل­هایی اصولی­تر ضروری می‌باشد. اما واقعیت آن است که بین اقلام و حساب­های موجود در ترازنامه و صورت سود و زیان، تفاوت­هایی ماهوی وجود دارند. از جمله این تفاوت­ها می­توان به تفاوت در دوره­ی گزارش‌دهی در ترازنامه و صورت سود و زیان اشاره کرد. برای گزارش‌دهی در صورت سود و زیان، یک بازه­ی زمانی مطرح است و اطلاعات حساب­ها در یک دوره­ی مالی محاسبه و عرضه می­شود. ضمن اینکه در ترازنامه یا صورت وضعیت مالی اطلاعات در یک مقطع زمانی و به شکل لحظه­ای ثبت و عرضه می­شوند. به عبارت بهتر می­توان گفت صورت وضعیت مالی مانند یک عکس، اطلاعات و حساب­های راجع به خود را عرضه می­کند درحالی‌که می­توان گفت صورت سود و زیان به‌مثابه یک فیلم عمل کرده و اطلاعات حساب­ها را در یک بازه­ی زمانی مطرح می­کند.

در این باره به‌عبارت‌دیگر می­توان گفت اقلام و حساب­های موجود در صورت سود و زیان به‌نوعی جز متغیرهای جریانی می‌باشند که واحد زمان راجع به آن­ها مطرح است؛ اما راجع به اقلام و حساب­های موجود در صورت وضعیت مالی یا ترازنامه می­توان گفت وضعیتی مانند متغیرهای انباره­ای دارند که به شکل تجمیعی مقادیر آن­ها در یک‌لحظه گزارش می­شود. مثال رایج راجع به تفاوت­های ماهوی این دو نوع متغیر همان مثال معروف استخر آب می‌باشد. در این مثال میزان آب ورودی به استخر به‌عنوان متغیر جریانی شناخته می­شود چراکه واحد زمان راجع به آن اهمیت پیدا می­کند و به طور مثال میزان آب ورودی در لحظه، دقیقه و ساعت با یکدیگر تفاوت دارد. اما راجع به میزان آب موجود در استخر در یک ‌لحظه از زمان می­توان اظهار نظر کرد و این یک متغیر انباره­ای می‌باشد. حساب­های صورت وضعیت مالی شرایطی مانند این را داشته و متغیرهایی انباره­ای نامیده خواهند شد. برای کسب اطلاع بیشتر راجع به صورت وضعیت مالی، مطالعه­ی مقاله­ی راجع به این سان مالی را در سایت آکادمی دانایان به شما پیشنهاد می­کنیم.

شناسایی کیفیت سود در صورت سود و زیان

ما در تحلیل بنیادی به دنبال پیش­بینی سود شرکت­ها در یک دوره­ی مالی هستیم تا بعد از آن با بهره­گیری از مفاهیمی مانند P/E و مواردی مانند آن به ارزش ذاتی شرکت­ها پی برده و درصورتی‌که ارزش ذاتی به‌ازای هر سهم مقداری بالاتر از قیمت سهم در زمان تحلیل بود، اقدام به سرمایه­‌گذاری در سهام آن شرکت خواهیم کرد. یکی از مواردی که در پیش­بینی سود شرکت کمک شایانی می­کند، توجه به ‌صورت‌‌های سود و زیان­ شرکت در دوره­‌های قبلی می‌باشد. این امر دیدگاه شایسته‌ای راجع به تخمین هر یک از اقلام صورت سود و زیان به تحلیلگران خواهد داد. یکی از مواردی که در بررسی صورت­های مالی سنوات گذشته باید به آن توجه شد، شناسایی کیفیت سود بوده می‌باشد. کیفیت سود را می­توان با معیارهای مختلفی سنجید، از جمله‌­ی این معیارها می­توان به امر تکرارپذیری سود شرکت­ها طی سال­های مختلف اشاره کرد. در حقیقت برای پی­بردن به میزان تکرارپذیری سود یک شرکت طی سال­های مختلف توجه به محل تحقق آن از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد. اینکه چند درصد از سود محقق شده از راه فعالیت اساسی شرکت بوده و یا چند درصد از سود از راه فعالیت­های سرمایه­گذاری یا فروش حاویی محقق شده است، امری است که در اظهارنظر راجع به میزان سود در دوره­های مالی آتی اثرگذار خواهد بود. به طور مثال چنانچه شرکتی تولیدی در یک دوره­ی مالی سود چشمگیری را شناسایی کند، اما با مراجعه­‌ی به‌صورت سود و زیان متوجه شویم که این سود محقق شده از راه فعالیت­های سرمایه­گذاری و فروش سرمایه­‌گذاری­‌های پیشین به‌دست‌آمده باشد، در حقیقت سود محقق شده­ی شرکت از خاصیت تکرارپذیری طی همه­ی دوره­های مالی برخوردار نیست چرا که سود حاصل شده از فعالیت اساسی شرکت نبوده می‌باشد.

یکی دیگر از مشخصه­‌های سنجش سود بهره‌­گیری از صورت جریان وجوه نقد می‌باشد. در این حالت از سنجش کیفیت سود، سود محقق شده در هر یک از بخش­ها و فعالیت­ها را با خالص جریان وجه نقد حاصل از آن فعالیت در صورت جریان وجوه نقد مقایسه می­کنیم. به طور مثال شرایطی را فکر کنید که شرکتی در صورت سود و زیان خود عدد چشمگیری را به‌عنوان سود عملیاتی گزارش کرده است اما این مبلغ تناسبی با خالص وجه نقد حاصل از عملیات ندارد. حتی این مقایسه را به‌صورت کلی و در قالب تجمیعی نیز می­توان انجام داد؛ شرایطی را فکر کنید که شرکتی در کل مبلغ چشمگیری را به‌عنوان سود خالص گزارش کرده است اما در صورت جریان وجوه نقد، به شکل تجمیعی با خروج پول روبرو بوده می‌باشد. این امر نشان­دهنده­ی آن است که سود محقق و گزارش شده از کیفیت مطلوبی برخوردار نبوده می‌باشد. این امر راجع به شرکت­های مالی و بخصوص راجع به بانک­ها اهمیت دوچندانی پیدا می­کند. پیشنهاد می­کنیم جهت آشنایی بیشتر با صورت جریان وجوه نقد و کاربردهای این‌چنینی آن راجع به تحلیل بنیادی، مقاله­ی مربوط صورت جریان وجوه نقد در سایت آکادمی دانایان را مطالعه کنید.

صورت سود و زیان در بانک‌­ها

به شیوهکلی صورت سود و زیان شرکت­‌های تولیدی و خدماتی حاوی تفاوت­‌هایی با یکدیگر می‌باشد. آنچه تا کنون راجع به فرمت صورت سود و زیان و روش­های آن بیان شد، بیشتر راجع به صورت سود و زیان در شرکت­های تولیدی موضوعیت دارد. اکنون به‌عنوان نمونه­ای از صورت سود و زیان در شرکت­هایی به‌غیراز شرکت­‌های تولیدی، به عرضه توضیحاتی راجع به صورت سود و زیان در بانک­ها خواهیم پرداخت.

جریانات درآمدی در بانک­ها به نسبت شرکت­های تولیدی از اجزای متنوع­تری تشکیل شده می‌باشد. محل­های مختلف تحقق سود در بانک­ها حاوی مواردی مانند سود ناشی از اعطای تسهیلات به دولت و بخش خصوصی، درآمد کارمزد و حتی درآمد ناشی از تتلاشر ارز می‌باشد. در صورت سود و زیان بانک­ها با مواردی مانند درآمد مشاع و درآمد غیر مشاع نیز روبرو هستیم. منظور از اصطلاح درآمد مشاع، درآمدهایی است که بانک در آن‌ها با سپرده­گذاران شریک است و در حقیقت این درآمدها از محل سپرده­های مشتریان و اعطای تسهیلات از راه آن محقق شده­اند. اما درآمدهای غیر مشاع، درآمدهایی می‌باشند که بانک در آن­ها با کسی شریک نیست و از محل سرمایه­ی اولیه یا عرضه­ی خدمات محقق شده می‌باشد.

سنجش کیفیت سود در صورت سود و زیان بانک­ها ابعاد گسترده­‌تری را پیدا می­کند چراکه یکی از محل­های شناسایی سود در بانک­ها راجع به آیتم دریافت وجه التزام راجع به تسهیلات می‌باشد. حال شرایطی را فکر کنید که برای تسهیلاتی که از سررسید آن گذشته جریمه‌­هایی نیز در نظر گرفته شود آن هم در شرایطی که دریافت اصل پول با ابهاماتی روبرو است؛ ازاین رو توجه به محل­های تحقق درآمد و سود در بانک­ها به دلیل تنوع آن اهمیت بیشتری نیز پیدا خواهد کرد. دراین‌خصوص می­توانید به مقالات راجع به ‌صورت سود و زیان، صورت جریان وجه نقد، صورت وضعیت مالی و همین­طور مقاله­ی راجع به صنعت بانکداری در سایت آکادمی دانایان مراجعه کنید.

هشدار! این مطلب صرفا برای آشنایی شما با کسب‌وکار مهمان منتشر شده است و سایت چطور هیچ مسئولیتی را در زمینه آن نمی‌پذیرد. اطلاعات بیشتر

نوشته های مشا‌به

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌گردد.

دکمه بازگشت به بالا