0 سبک زندگیبیماری هاسلامتی

هرآنچه درمورد سرطان استخوان باید بدانید + پاسخ به سوالات رایج

زمان مطالعه: 8 دقیقه


رشد سلول‌های غیرطبیعی در استخوان‌ها عامل اساسی ابتلا به سرطان در این نواحی از بدن می‌باشد. در این شرایط بافت استخوانی آسیب می‌بیند و کارکرد و شکل عادی‌اش را از دست می‌دهد. در ادامه مطلب حاضر، بیشتر شما را با سرطان استخوان آشنا خواهیم کرد. انواع آن را به شما معرفی می‌کنیم و از علائم و راهکارهای درمان آن خواهیم گفت. همراه ما بمانید.

انواع سرطان استخوان

الف. سرطان بدخیم یا اولیه استخوان

به‌ندرت اتفاق می‌افتد که تومور سرطانی بدخیم باشد و در خود استخوان‌ها ایجاد شود. در این شرایط، نام سرطان اولیه یا بدخیم استخوان را بر بیماری می‌گذارند که به‌مراتب شرایط جدی‌تر و وخیم‌تری دارد. سرطان بدخیم استخوانی خود انواعی دارد که در ادامه معرفی خواهیم کرد.

[table id=2 /]

۱. میلوم متعدد (مولتیپل میلوما)

میلوم متعدد یا مولتیپل میلوما (Multiple Myeloma/ MM) شایع‌ترین نوع سرطان بدخیم استخوانی است و علت ابتلا به آن پیدایش سلول‌های سرطانی در مغز استخوان می‌باشد. این مسئله سبب ایجاد تومور در استخوان‌های مختلف بدن می‌گردد. میلوم متعدد بزرگ‌سالان را درگیر می‌کند. در بین انواع سرطان استخوان، بیشترین امید به کسانی است که مبتلا به میلوم متعدد می‌شوند. این دسته از بیماران بعضا حتی بدون نیاز به طی‌کردن دوره درمانی بهبود می‌یابند.

۲. استئوسارکوما

دکتر ساینا

استئوسارکوما (Osteosarcoma) یا استئوژنیک سارکوما (Osteogenic Sarcoma) نوع دیگری از سرطان بدخیم استخوانی است و معمولا کودکان و نوجوانان را درگیر می‌کند. البته احتمال ابتلای بزرگ‌سالان هم به آن وجود دارد. تومورهای سرطانی استئوسارکوما بیشتر در نوک استخوان‌های بلند دست‌ها و پاها پیدا می‌شوند و بافت سخت و محکمی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند که لایه بیرونی استخوان‌ها متشکل از آن می‌باشد.

۳. کندروسارکوما (Chondrosarcoma)

این نوع از سرطان بدخیم استخوانی معمولا استخوان‌های نواحی لگن، ران‌ها و شانه‌ها را درگیر می‌کند و بیشتر در بزرگ‌سالان دیده می‌شود. کندروسارکوما دومین نوع رایج سرطان استخوانی اولیه است (بعد از مولتیپل میلوما) و تومورهای بدخیم آن در بافت‌های سخت و محکمی ایجاد می‌شوند که بین استخوان‌ها قرار دارند و آنها را به یکدیگر متصل می‌کنند. احتمال ایجاد تومورهای آن در سلول‌های غضروفی نیز وجود دارد.

۴. یوئینگ سارکوما (Ewing’s Sarcoma)

یوئینگ سارکوما از انواع نادر سرطان بدخیم یا اولیه استخوانی است و معمولا در پی ابتلا به آن بافت نرمی که اطراف استخوان‌های کودکان و نوجوانان را پوشانده است درگیر می‌شود. البته حالت دومی هم وجود دارد که در آن تومورهای بدخیم مستقیما داخل استخوان ایجاد می‌شوند.

دو نوع بسیار نادر از سرطان بدخیم استخوانی هم وجود دارند به نام‌های فیبروسارکوما (Fibrosarcoma) و کوردوما (Chordoma). تومورهای نوع اول بیشتر در پشت استخوان زانوهای بزرگ‌سالان ایجاد می‌شوند. نوع دوم معمولا افراد ۳۰ سال به بالا را درگیر می‌کند و محل رایج شکل‌گیری تومورهای آن قسمت‌های بالایی یا پایینی ستون فقرات می‌باشند.

ب. سرطان ثانویه استخوان

در اکثر مواقع، تومورهایی که سبب ابتلا به سرطان استخوان می‌شوند خوش‌خیم‌اند و از سایر نقاط بدن حرکت می‌کنند و در استخوان‌ها جای‌گیر می‌شوند. در این حالت، پدیده‌ای پیش می‌آید به‌نام «دگرنشینی (metastasis)»؛ یعنی آنکه تومور مستقیما در خود استخوان شکل نگرفته و از جای دیگری وارد آن شده می‌باشد. در این حالت، بیمار مبتلا به سرطان استخوان ثانویه می‌گردد. شایع‌ترین انواع سرطان که احتمال حرکت تومورهای آنها به‌سمت استخوان‌ها وجود دارد موارد زیر می‌باشند:

علائم سرطان استخوان

علائم سرطان استخوان

علائم ممکن است در مراحل اولیه برای بیمار محسوس نباشند و خود او متوجه ابتلا به بیماری نشود. در این شرایط، فقط با انجام آزمایش و عکس‌برداری متوجه شرایط غیرعادی استخوان‌ها و وجود تومور خواهند شد. منتها چنانچه علائمی وجود داشته باشند، معمولا حاوی موارد زیر خواهند بود:

  • احساس خستگی یا خستگی مفرط؛
  • سفتی و سختی محسوس استخوان‌های بلند دست‌ها یا پاها؛
  • احساس درد و تورم در استخوان/ استخوان‌های تحت‌تأثیر قرارگرفته.

شکننده‌شدن استخوان‌ها و ازدست‌دادن وزن از علائم کمتر رایج سرطان استخوان می‌باشند.

علائم دیگری هم وجود دارند که احتمال رخداد آنها وجود دارد. این علائم حاوی موارد زیر می‌باشند:

  • تب؛
  • تعرق شبانه؛
  • تورم نواحی اطراف استخوان‌ها؛
  • لنگ‌زدن (چنانچه استخوان/ استخوان‌های نیم‌تنه پایینی بدن، حاوی پاها، ران‌ها یا لگن تحت‌تأثیر بیماری باشد).

تشخیص سرطان استخوان

روال تشخیص بیماری به این سان است که با انجام آزمایش‌های مختلف مرحله‌ای را که بیماری در آن است مشخص می‌کنند. محل قرارگرفتن تومور، میزان آسیبی که به استخوان/ استخوان‌ها وارد می‌شود، و میزان آسیب واردشده به بافت‌های اطراف استخوان‌ها با عنایت به مرحله بیماری متفاوت خواهد بود. این مراحل حاوی موارد زیر می‌باشند:

  • مرحله اول سرطان استخوان که در آن تومور/ تومورها به بافت‌های اطراف استخوان راه نیافته‌اند؛
  • مرحله دوم که در آن هم تومور/ تومورهای سرطانی به بافت‌ها راه نیافته‌اند، اما حالتی تهاجمی پیدا کرده‌اند و شکل و کارکرد معمول و سالم بافت‌ها را تهدید می‌کنند؛
  • مرحله سوم سرطان استخوانی که در آن تومور/ تومورها به یک یا چند ناحیه از استخوان‌ها حمله کرده‌اند؛
  • مرحله چهارم که در آن تومور/تومورهای سرطانی وارد بافت‌های اطراف استخوان‌ها شده‌اند و نیز به سایر اندام‌های بدن مثل ریه‌ها و مغز راه یافته‌اند.

پزشک متخصص با کمک‌گرفتن از راهکارهای زیر مرحله‌ای را که بیماری در آن است مشخص می‌کند:

  • اسکن استخوان (Bone Scan): با کمک آن وضعیت استخوان‌ها مشخص می‌شود؛
  • آزمایش خون: با کمک آن پزشک متخصص به‌دنبال دو آنزیمی خواهد گشت که می‌توانند از نشانه‌های سرطان خون باشند؛
  • آزمایش بافت‌برداری (بیوپسی/ Biopsy): تشخیص سرطان استخوان با برداشتن و بررسی وضعیت تکه‌ای از بافت زنده اطراف آن؛
  • آزمایش‌های مختلف عکس‌برداری: مواردی مثل آزمایش ایکس‌ری، اِم‌آرآی (MRI) و سی‌تی‌اِسکن که وضعیت لایه‌های درونی و عمیق‌تر استخوان‌ها را مشخص می‌کنند.

برای نهایی‌کردن تشخیص سرطان استخوان و تأیید نهایی، معمولا از همان آزمایش بافت‌برداری استفاده می‌شود. این آزمایش روشن‌گر مسائل متعددی است؛ مثلا اینکه تومور سرطانی بدخیم است یا خوش‌خیم، بیماری تا چه اندازه پیشرفت کرده است، سرعت پیشرفت بیماری چقدر بوده است، و مسائل دیگری از این دست.

درمان سرطان استخوان

روال درمان این بیماری با عنایت به عواملی که در ادامه می‌بینید متفاوت خواهد بود:

  • سن بیمار؛
  • مرحله بیماری؛
  • اندازه و موقعیت تومور؛
  • وضعیت کلی بیمار از حیث سلامتی.

چنانچه تومور سرطانی خوش‌خیم باشد، ممکن است صرفا از تجویز دارو برای درمان بیماری استفاده شود و در حین مصرف دارو، وضعیت تومور گاه‌به‌گاه بررسی شود. چنانچه تشخیص پزشک بر آن باشد که احتمال سرایت تومور به نواحی دیگر در بدن وجود دارد، با انجام جراحی یا استفاده از راهکارهای درمانی دیگر آن را خارج می‌کند. بعضا احتمال ایجاد دوباره تومور بعد از طی‌کردن روال درمانی و بهبودپیدا کردن بیمار وجود دارد.

درمان تومورهای سرطانی بدخیم دشوارتر است و در این شرایط، به‌کمک چند پزشک با تخصص‌های مختلف نیاز خواهد بود. نوع راهکار درمانی نیز با عنایت به پیشرفت بیماری و مرحله‌ای که در آن است متفاوت خواهد بود. چنانچه سلول‌های سرطانی فقط در تومور استخوانی و نواحی اطراف آن باشند، روال کنترل و درمان بیماری کمی ساده‌تر می‌گردد. منتها چنانچه سلول‌های سرطانی از دیگر نواحی بدن به استخوان راه یافته باشند، شرایط کمی پیچیده‌تر می‌شود و درمان بیماری به این سادگی‌ها مقدور نخواهد بود.

راهکارهای درمانی

راهکارهایی وجود دارند که معمولا از آنها برای درمان سرطان استخوان استفاده می‌شود. اینها حاوی موارد زیر می‌باشند:

  • قطع عضو: چنانچه تومور بزرگ باشد، به عصب‌ها زده باشد یا به درون رگ‌ها راه یافته باشد، احتمال نیاز به قطع عضو وجود می‌گردد؛
  • شیمی درمانی: در شیمی‌درمانی با کمک دارو سلول‌های تومور را از بین می‌برند. معمولا از آن قبل و بعد از جراحی استفاده می‌شود و برای درمان سرطان ثانویه استخوان نیز کاربرد دارد؛
  • جراحی: با کمک جراحی قسمتی از استخوان را که تحت‌تأثیر بیماری است خارج می‌کنند و ایمپلنت فلزی جای آن می‌گذارند. عضلات، تاندون‌ها و بافت‌های اطراف استخوان‌ها هنگام عمل جراحی دست‌نخورده می‌مانند؛
  • پرتودرمانی (رادیوتراپی/ Radiation Therapy): در این روش، پرتوهای توانا ایکسی ساطع می‌کنند که سلول‌های سرطانی را از بین می‌برد و تومورها را کوچک می‌کند. معمولا از آن در کنار جراحی استفاده می‌شود.

ممکن است برای کنترل تغییرات ژنتیکی و پروتئینی یا سایر تغییرات رخ‌داده در اطراف سلول‌های سرطانی به مصرف دارو یا درمان گیاهی نیاز باشد که چنانچه متخصص صلاح بداند، برای بیمار تجویز خواهد کرد.

پرسش‌های متداول درمورد سرطان استخوان

۱. آیا سرطان استخوان کشنده است؟

پاسخ این سؤال بسته به عوامل مختلف مثل شدت بیماری، نوع آن و مرحله‌ای که در آن است متفاوت خواهد بود. وضعیت برای بیماران مبتلا به اکثر انواع سرطان استخوانی به این سان است که در مقایسه با افراد عادی، تا چیزی حدود ۸۰ درصد احتمال زنده‌ماندشان وجود دارد (تا پنج سال بعد از تشخیص قطعی بیماری).

در تعدادی موارد هم که از راهکارهایی مثل قطع عضو استفاده می‌شود، این بدترین پیامدی است که بیمار تن به آن می‌دهد و بعد از آن، بیماری دیگر تهدیدی برای جانش تلقی نمی‌شود. روی هم رفته، بیش از ۷۵ درصد از کسانی که ابتلایشان به انواع سرطان استخوانی قطعی تشخیص داده می‌شود حداقل تا ۵ سال بعد از تشخیص زنده می‌مانند.

۲. آیا سرطان استخوان درمان دارد؟

بله. رایج‌ترین راهکار درمانی آن جراحی است که با کمک آن تومورها را از نواحی درگیرشده خارج می‌کنند. از شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و راهکارهای مانند دیگر نیز برای درمان این سرطان استفاده می‌شود. این دیگر بستگی به وضعیت بیمار و شانس او خواهد داشت که بعد از طی‌کردن دوره درمانی دوباره تومور در استخوان‌هایش ایجاد شود یا خیر.

۳. علت ابتلا به سرطان استخوان چیست؟ چه عواملی احتمال ابتلا به آن را افزایش می‌دهند؟

علت دقیق ابتلا به انواع سرطان استخوانی فعلا برای محققان مشخص نشده است؛ اما عواملی وجود دارند که احتمال ابتلا به آن را بیشتر می‌کنند. این عوامل حاوی موارد زیر می‌باشند:

  • مسائل یا اختلالات ژنتیکی و سابقه ابتلا به سرطان در خانواده؛
  • بیماری استخوانی پاژه (Paget’s disease of bone): در پی ابتلا به این بیماری هم خطر بروز سرطان استخوانی کمی بیشتر می‌گردد.
  • طی‌کردن دوره درمانی برای سایر انواع سرطان: احتمال شکل‌گیری تومور سرطانی در استخوان کسانی که دوره درمانی مرتبط با سایر انواع سرطان را طی می‌کنند وجود دارد. کسانی که از راهکارهای درمانی مثل پرتودرمانی، پیوند سلول‌های بنیادی و شیمی‌درمانی استفاده کرده‌اند.

۴. کدام‌یک از انواع سرطان استخوانی بیشتر کودکان را تهدید می‌کند؟

استئوسارکوما از رایج‌ترین انواع سرطان استخوانی است و احتمال ابتلای کودکان به آن هم بیشتر از سایر انواع می‌باشد. یوئینگ سارکوما نوع دیگری است که خطر درگیری کودکان و نوجوانان با آن زیاد می‌باشد.

۵. در صورت تجربه چه علائمی مراجعه به پزشک و انجام آزمایش‌های مربوطه ضروری می‌شود؟

چنانچه خود یا کودکتان دردی را تجربه می‌کنید که شرایط زیر را دارد، مراجعه به پزشک و انجام آزمایش‌های مربوطه برای پی‌بردن به علت اساسی آن ضروری است:

  • دردی که شب‌ها اوضاع وخیم‌تری پیدا می‌کند؛
  • دردی که مصرف انواع داروی مسکن معمولی کمکی به تسکین آن نمی‌کند؛
  • دردی که مکرر شده باشد (یعنی برای مدتی تسکین یابد و دوباره شروع شود).

در پایان

باید در نظر داشت که درمان سرطان استخوان و راهکارهای رایجی که برای این منظور کاربرد دارند، در گذر زمان، مشکلاتی را از به خاطر کارکرد و سلامت قلب، ریه‌ها، مغز و وضعیت شنوایی، استخوان‌ها و باروری به وجود می‌آورند. بیماری که دوره درمانی را طی می‌کند باید طی روالی منظم به پزشک مراجعه کند تا در صورت بروز هر مشکل احتمالی، در همان مراحل اولیه برای رفع آن اقدام شود. به‌علاوه که احتمال بازگشت تومورهای سرطانی بعد از درمان نیز وجود دارد و باید گاه‌به‌گاه و طبق نظر متخصص برای انجام آزمایش به مراکز درمانی مراجعه کرد.

شما بگویید

لطفا چنانچه تجربه‌ای درمورد این بیماری دارید، از طی‌کردن دوره درمانی گرفته تا مسائل دیگری مثل آزمایش‌ها و مراقبت‌های بعد از درمان، با ما و مخاطبان «چطور» در بین بگذارید که برایمان بسیار ارزشمند خواهد بود. ضمنا، چنانچه مایل هستید بیشتر درمورد این سرطان و مسائل مرتبط با آن بدانید، در قسمت «ارسال دیدگاه» سؤال‌های خود را مطرح کنید.

منابع دیگر: healthline

گامی برای تسلط شما بر مهارت‌های برقراری ارتباط


هشدار! این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید. اطلاعات بیشتر

نوشته های مشا‌به

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌گردد.

دکمه بازگشت به بالا